Cementownia Szczakowa w Pieczyskach. Historia magicznego miejsca

Anna Zielonka
Jaworznickiej Cementowni Szczakowa już nie ma. Teren po zakładzie został poddany rekultywacji. Wspominamy czasy, gdy fabryka cementu była w pełnym rozkwicie.

Po starej Cementowni Szczakowa, która znajdowała się w dzielnicy Pieczyska, nie ma już prawie śladu. Dobiegła bowiem końca rekultywacja terenu, na którym niegdyś znajdował się ten zakład.

CEMENTOWNIA W XXI WIEKU - ZOBACZ ZDJĘCIA

Historia cementowni zaczęła się w 1885 roku, za czasów zaboru austriackiego. Cementownia była wtedy niewielką manufakturą, którą założył szczakowski kupiec. Na przełomie XIX i XX wieku fabryka cementu przeżywała okres dynamicznego rozwoju. To czas szybkich i głębokich zmian. W zakład inwestowali Austriacy. Właśnie wtedy cementownia stała się jednym z najnowocześniejszych zakładów produkcyjnych w Europie.

Pracownicy wprowadzili ostry reżim technologiczny. Zastępowali stare maszyny nowymi. Te nowoczesne były sprowadzane z Niemiec i Węgier. Jaworznicki cement dostarczany był do krajów na całym świecie. Bowiem ze względu na dobrą lokalizację i dobre połączenie kolejowe, miała wielu stałych klientów.
Poprawiano też warunki mieszkaniowe i zaopatrzeniowe pracowników, którzy mieszkali wokół zakładu. Bowiem razem z zakładem rozwijały się również poszczególne dzielnice - m.in. Szczakowa, Pieczyska, Dobra.

W 1903 roku przestarzałe szybowe piece, w których wypalano klinkier, zostały zastąpione nowymi.

W 1905 roku do cementowni sprowadzono nowy piec rotacyjny, pierwszy w monarchii austro-węgierskiej. Rozpoczęła się produkcja dolomitu w tzw. piecach kupolowych. Cementownia została też zelektryfikowana. Dobra koniunktura w dwudziestoleciu międzywojennym sprawiła, że produkcja w Cementowni Szczakowa osiągała naprawdę wysokie obroty. Miała piec obrotowy o długości 113 metrów, który produkował 500 ton klinkieru na dobę. Proces jego produkcji odbywał się wyłącznie w piecach obrotowych.

Budowano nowe obiekty, np. ogromny zbiornik klinkieru. Wprowadzano nowe produkty - suprema, płoty betonowe.

W czasie II wojny światowej produkcja cementu została znacznie ograniczona. O wiele więcej produkowano za to dolomitu hutniczego. Niektóre działy zostały zmechanizowane. A po wojnie cementownia nie przechodziła już modernizacji, a produkcję cały czas zwiększano. Pracownicy pracowali na mocno zużytych maszynach. Obniżało to warunki pracy. Mocno zanieczyszczało środowisko naturalne.

CEMENTOWNIA W XXI WIEKU - ZOBACZ ZDJĘCIA

Później zakład zaczął chylić się ku upadkowi. Przeżył kryzys światowy, a w czasach socjalizmu cementowania zaczęła podupadać (przełom lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych). Najpierw zrezygnowano z produkcji cementu, później ograniczono wyrób dolomitu. Zakład ogłosił upadłość w 1995 roku, a cementownią zaczął rządzić syndyk. Swoją działalnością przyczyniał się do niszczenia pamiątek historycznych. Kilka lat temu w zalanej piwnicy hali młynów odnaleziono rysunki, które zostały wykonane ponad 100 lat temu. Te akta są techniczną dokumentacją budowy i rozbudowy zakładu. Na 150 rysunkach można zobaczyć budynki należące do cementowni i elementy maszyn.

Kiedy dostaniesz pieniądze za rozliczenie PIT? To zależy od Ciebie.

Wideo

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3